Het gebeurt met regelmaat dat partijen gemaakte afspraken niet schriftelijk vastleggen. Er is geen tijd voor, ze vinden het niet belangrijk, weten niet goed hoe of denken ‘dat komt later wel’. Dat dat een kostbare zaak kan zijn, blijkt wel uit de onderstaande zaak tussen een tentenverhuurder en een ontwerper.

Wat was er aan de hand?

De tentenverhuurder biedt luxe kampeervakanties aan in luxe tenten bij boerenbedrijven. De ontwerper houdt zich bezig met geluidsmanagement in gebouwen. Zij maakt ontwerpen waarbij zij functionaliteit met design combineert.

De tentenverhuurder was bezig met de ontwikkeling van een mobiele variant van de door haar geëxploiteerde Safaritent en Lodgetent. Daarvoor had de tentenverhuurder zelf een concept bedacht. Daarna is de ontwerper in samenwerking met de tentenverhuurder ontwerptekeningen gaan maken om te komen tot de door de tentenverhuurder gewenste mobiele tentaccommodatie. Na verschillende ontwerptekeningen heeft de ontwerper begin 2016 een prototype gemaakt en opgeleverd aan de tentenverhuurder. De tentenverhuurder heeft hiervoor € 34.500 betaald. Op 29 april 2016 beëindigt de tentenverhuurder de samenwerking met de ontwerper. Vervolgens neemt de tentenverhuurder in samenwerking met een derde een aangepaste versie van het prototype in productie.

Vordering

De ontwerper is van mening dat de tentenverhuurder inbreuk maakt op haar auteursrechten. Zij stelt het volgende:

  • de ontwerper heeft in opdracht van de tentenverhuurder een prototype ontwikkeld en geleverd van een luxe mobiele tent;
  • Partijen zijn overeengekomen dat de tentenverhuurder ten minste 40 van deze tenten van de ontwerper zou afnemen
  • de tentenverhuurder heeft de overeenkomst eenzijdig beëindigd;
  • het ontwerp is door de tentenbouwer aan een derde in productie gegeven;
  • de tentenverhuurder exploiteert nu ten minste 60 luxe mobiele tenten geproduceerd door een andere partij.

Door zo te handelen:

  • maakt de tentenverhuurder inbreuk op de aan de ontwerper toekomende auteursrechten op het ontwerp van de tent;
  • komt de tentenverhuurder de overeenkomst tot afname van ten minste 40 tenten niet na;

De ontwerper vordert schadevergoeding voor de door haar geleden schade. Daarnaast eist zij dat de tentenverhuurder stopt met de activiteiten die inbreuk maken op haar auteursrechten.

Oordeel rechter

Er zijn hier twee vragen van belang:

  • Aan wie komen de auteursrechten toe op het definitieve ontwerp en het daarvan gemaakte prototype van de mobiele tent?
  • Welke afspraken golden er tussen de ontwerper en De tentenverhuurder in het kader van hun samenwerking.

Auteursrecht

Partijen verschillen van mening over de vraag wie rechthebbende is op het auteursrecht van de mobiele tent. De ontwerper stelt dat alle karakteristieke eigenschappen van het definitieve ontwerp door haar zijn bedacht, ontworpen, getekend en gebouwd. Hierdoor heeft zij als maker de auteursrechten daarop verkregen. De tentenverhuurder stelt dat zij zelf alle essentiële vormgevingskeuzes heeft gemaakt. Het definitieve ontwerp is tot stand is gebracht naar het ontwerp en onder leiding en toezicht van de tentenverhuurder. Daarom is zij de auteursrechthebbende daarop. De ontwerper had geen andere rol dan het uittekenen van de door de tentenverhuurder bedachte ontwerpen.

De rechter komt op basis van de  overlegde correspondentie tot de conclusie dat alle bijzondere kenmerken van de mobiele tent zijn voortgekomen uit de ideeën van de tentenverhuurder. Het auteursrecht op de luxe mobiele tent zoals die uiteindelijk in productie is genomen berust bij de tentenverhuurder. Er is dus geen sprake van auteursrechtinbreuk door de tentenverhuurder.

Samenwerking

Partijen zijn het verder niet eens over de vraag welke afspraken er golden tussen de ontwerper en de tentenverhuurder in het kader van hun samenwerking. De ontwerper stelt dat partijen een overeenkomst zijn aangegaan tot het vervaardigen en leveren door de ontwerper van een prototype van een luxe mobiele tent en minimaal 40 van die tenten. Volgens de ontwerper heeft de tentenverhuurder de samenwerking zonder redelijke grond ineens beëindigd.

De tentenverhuurder erkent dat er een overeenkomst is gesloten tot het ontwikkelen en leveren van een prototype. Verder is er niet overeengekomen stelt zij. Er is alleen een intentie uitgesproken. Onder de opschortende voorwaarde dat de tenten met de gestelde specificaties binnen de door de tentenverhuurder gestelde financiële kaders en tijdspannen door de ontwerper geproduceerd zouden kunnen worden, zou de tentbouwer 40 tenten bestellen. In april 2016 bleek dat niet aan deze voorwaarden kon worden voldaan. Het stond de tentenverhuurder daarom vrij om de samenwerking te beëindigen.

Uit de stukken blijkt dat partijen ten aanzien van de levering van de 40 luxe mobiele tenten hebben gecommuniceerd over een contract. Uit die communicatie blijkt echter ook duidelijk dat partijen nog geen overeenstemming hadden bereikt. Er kan dus ook niet van een overeenkomst worden gesproken.

Conclusie

De ontwerper heeft er dus al die tijd onterecht op vertrouwd dat zij een overeenkomst had met de tentenverhuurder voor de levering van 40 luxe mobiele tenten. Op basis van dit onterechte vertrouwen heeft zij investeringen in tijd en geld gedaan in dit project. De tentenverhuurder aan de andere kant is steeds duidelijk geweest in de voorwaarden waaronder zij deze samenwerking wilde aangaan. Hadden beide partijen wat meer moeite gedaan om hun afspraken goed vast te leggen, dan zouden zij misschien eerder hebben vastgesteld dat zij geen overeenstemming konden bereiken of dat de voorwaarden van de tentenverhuurder onhaalbaar waren. Dat had partijen de tijd, het geld en de energie van een rechtszaak kunnen besparen. Het vastleggen van afspraken lijkt vaak tijdsverspilling maar kan zoveel ellende voorkomen.

Wil je een keer overleggen over jouw samenwerking? Neem dan vooral contact op.

Uitspraak

Is een contract een blijk van wantrouwen?